De donjon van het hertogelijk kasteel te Tervuren

TitelDe donjon van het hertogelijk kasteel te Tervuren
PublicatietypeTijdschriftartikel
Publicatiejaar1985
AuteursDewilde, M
Titel van het tijdschriftArchaeologia Belgica I
Volume of jaargang1
Begin en eindpagina's141-160
Trefwoordenbouwgeschiedenis, Donjon, kasteel, muurarcheologie
Samenvatting

De oprichting van de donjon dateren we op historische gronden tussen 1227 en 1261. Ook bouwhistorisch is duidelijk dat de donjon opgericht werd na de bouw van de residentie (begin 13de eeuw) en voor de constructie van de gotische zaal (begin 14de eeuw). Het is duidelijk dat we in de bouwgeschiedenis van de donjon enkele fazen kunnen onderscheiden.
In de tweede helft van de 13de eeuw werd het site omringd met een weermuur, geritmeerd door halfronde torens.
Daar in de eerste faze de ingang op de eerste verdieping moet gelegen hebben kunnen we de donjon een zeker militair karakter toekennen, alhoewel het ontbreken van een waterput in de donjon, de gringe muurdikte en het groot aantal openingen het zwaartepunt van de defensieve kracht naar de weermuur en de topografische situatie verleggen. De weermuur zelf verloor zijn militiare betekenis bij de bouw van de gotische zaal.
Uit de vergelijkende studie met een aantal gelijkaardige donjons kunnen we nog enkele aanknopingspunten halen. We mogen de donjon van Tervuren rangschikken onder de grote rechthoekige donjons, die vooral in de loop van de 13de eeuw in België opgericht werden.
De vondsten : Ongeveer 70 % van de oppervlakte van de kelder van de donjon werd opgegraven. Hiervan was meer dan de helft verstoord door de opgravingen van M. Becquaert. In de intact gevonden zones werden twee bewoningslagen vastgesteld. Uit de veldnotities van M. Becquaert blijkt dat er nog een derde bewoningslaag was.
De oudste occupatielaag : Het materiaal uit deze laag bestaat hoofdzakelijk uit reducerend gebakken aardewerk, waarbij we de uiterst kleine hoeveelheden Andenne - , oxiderend gebakken aardewerk en steengoed iet uit het oog mogen verliezen. De tweede occupatielaag . Het materiaal uit deze laag vertoont veel gelijkenis met dat uit de oudste laag. Toch zijn enkele niet onbelangrijke verschuivingen merkbaar.
De afvalput : In de donjon vonden we net naast de funderingssleuf van de oostmuur een afvalput die beide lagen doorsneed en o.a. een volledig bewaarde kruik in oxiderende bakking bevatte. Waarschijnlijk is het een waterkruik uit de 17de of 18de eeuw.
Onmiddelijk valt op dat een groot gedeelte van de vormen in reducerend en oxiderend gebakken aardewerk in verband kunnen gebracht worden met de productie van de pottenbakkerijen van Sint-Kwintens-Lennik en dus vandaar afkomstig zijn. Absolute percentages van de verschillende ceramieksoorten kunnne niet berekend worden, daar slechts een gedeelte van de kelder kon opgegraven worden. Toch kunnen we benaderend stellen dat zeker 90 % van de vondsten tot het drink- en schenkgerei behoort.

Citation KeyDewilde:1985b
VerantwoordelijkeMDEWILDE, VAMEELS, KDEGROOTE, CAI IJANSEN