Een glasensemble opgegraven in het Steen te Antwerpen : typologische en chronologische studie

TitelEen glasensemble opgegraven in het Steen te Antwerpen : typologische en chronologische studie
PublicatietypeTijdschriftartikel
Publicatiejaar2005
AuteursCaluwé, D
Titel van het tijdschriftBRABOM, Berichten en rapporten over het Antwerps Bodemonderzoek en Monumentenzorg
Volume of jaargangVI
Begin en eindpagina's107-212
Plaats van UitgaveAntwerpen
Trefwoordenafvalput / beerput, middeleeuwse burcht, stadsarcheologie
Samenvatting

De glasvondst uit het Steen te Antwerpen was reeds onderwerp van een detailstudie in het kader van een licentiaatsverhandeling. Deze studie resulteerde in een beschrijvende catalogus met een interpretatief deel, en vormt een werkinstrument voor de studie van het Antwerps glas. In deze bijdrage wordt getracht om via een doorgedreven techno-morfologische en typologische studie de onderlinge verhoudingen van de technische en functionele groepen te bepalen. Hierbij worden ook de resultaten van het natuurwetenschappelijk onderzoek naar de grondstoffen verwerkt. Het doel is de wisselwerking van de verschillende glastradities meetbaar te maken, vooral bij de hybride mengtypes en bij de kwalitatief belangrijke types. Daarnaast beoogt een geïntegreerde verwerking van de techno-morfologische, typologische, kwantitatieve en chronologische bevindingen de betekenis en het belang van het glasensemble uit het Steen te duiden binnen de materiële cultuur van het 16de en 17de eeuwse Antwerpen.
Het vondstenensemble uit de afvalput is zo omvangrijk dat tot op heden enkel de voorwerpen in majolica en het glas diepgaand onderzocht zijn. Er bevonden zich daarnaast in de put ondermeer minstens 370 voorwerpen in steengoed, een gouden knoop ...De grote hoeveelheid roodbakkend aardewerk werd tot op heden niet bestudeerd.
Zonder verder bouwhistorisch, historisch en archeologisch onderzoek, kan voorlopig, als hypothese gesteld worden, dat het om een niet-gesloten context gaat met een verstoorde, meervoudige stratigrafie, opgebouwd door depositie vanuit minstens twee noordelijke stortkokers, en een zuidelijk mangat. Het materiaal uit de noordelijke vulling heeft een looptijd van omstreeks 1550 tot minstens 1604, terwijl de vondsten uit de zuidelijke vulling tot recent voor de opgraving doorlopen.
Uit de archeologische verwerking blijkt het kwantitatieve, kwalitatieve en indicatieve belang van deze context voor de duiding van de overgang naar de Venetiaanse glastraditie enerzijds en het toenemende gebruik van glas als drinkgerei in de Antwerpse regio anderzijds. Het Steen is het derde omvangrijkste Antwerpse glasensemble met een grote kwantitatieve en kwalitatieve diversiteit, na het glas uit de sites Venusstraat en Eiermarkt.
De resultaten van dit onderzoek dienen aangevuld door historisch onderzoek naar boedelbeschrijvingen en een uitgebreid kunsthistorisch onderzoek van het iconografische materiaal, om de ruimere sociaal-economische consumptiepatronen te bepalen binnen de materiële cultuur van de Antwerpse 16de en 17de eeuw.

Citation KeyCaluwé:2005b
VerantwoordelijkeVAMEELS