De Valcke, De Slotele en de Lelye, burgerwoningen op de Grote Markt te Aalst (prov. Oost-Vlaanderen): onderzoek naar de bewoners, analyse van een vroeg-16-eeuwse beerputvulling en de evolutie tot stadhuis

TitelDe Valcke, De Slotele en de Lelye, burgerwoningen op de Grote Markt te Aalst (prov. Oost-Vlaanderen): onderzoek naar de bewoners, analyse van een vroeg-16-eeuwse beerputvulling en de evolutie tot stadhuis
PublicatietypeTijdschriftartikel
Publicatiejaar2004
AuteursDe Groote, K, Moens, J, Caluwé, D, Cooremans, B, Deforce, K, Ervynck, A, Lentacker, A, Rijmenants, E, Van Neer, W, Vernaeve, W, Zeebroek, I
Titel van het tijdschriftArcheologie in Vlaanderen
Volume of jaargangVIII
Begin en eindpagina's281-408
Trefwoordenarcheozoölogie, beerput, bouwhistorisch, fundering, Huis / Landhuis / Stadhuis, kelder, leer, stadsarcheologie
Samenvatting

Nav . afbraak en herbouw
In het gebied buiten de eerste omwalling is nog niet zo heel veel archeologisch onderzoek gebeurd. . Een goede gelegenheid deed zich evenwel voor in 1999, toen de geplande afbraak en de herbouw van het zuidelijk deel van de rechtervleugel van het stadhuis aanleiding gaf tot een kleinschalig preventief onderzoek. Het perceel is gelegen aan de noordzijde van de Grote Markt, een zone waarover tot dan nog geen archeologische gegevens voorhanden waren. Hierbij werden vier aandachtspunten naar voren geschoven :
1) de aard en de datering van de oudste bewoning langsheen de Grote Markt,
2) de evolutie van die bewoning in de late Middeleeuwen en de Nieuwe Tijden,
3) de materiële cultuur van de bewoners en
4) de omvorming van privé-woonst tot landhuis in de 17de eeuw en tot stadhuis in de 19de eeuw.
Ondanks de beperke onderzochte oppervlakte en de vele verstoringen , …, leverden de opgravingen een onverwacht grote hoeveelheid sporen en vondsten op, daterend van de 12de tot de 18de eeuw.
De belangrijkste resultaten bestaan uit minstens zes beerputten, die oorspronkelijk gesitueerd waren aan de achterzijde van twee woonpercelen aan de Grote Markt. Enkel de jongste heeft een bakstenen structuur. De grote bakstenen beerput, in onbruik geraakt in de 16de eeuw, bevatte een zeer goed bewaarde collectie aan gebruiksvoorwerpen en organisch afval. De grote hoeveelheid aardewerk, iets meer dan 250 individuen, was reeds het onderwerp van een licentiaatsverhandeling en ondertussen werd ook een licentiaatsverhandeling over de faunaresten afgewerkt. De uitgebreide multidisciplinaire studie op de grote hoeveelheid vondsten en vondstcategorieën uit de stenen waterput leverde een dergelijk groot volume aan informatie op dat besloten is de publicatie van de opgravingen uit 1999 op te splitsen in twee delen.
Deze publicatie heeft als kern de studie van de inhoud van de 16de eeuwse stenen beerput. Om de analyse en interpretatie van al deze resten en sporen te bevorderen werd een beperkte archivalische studie naar de huizen en hun bewoners uitgevoerd.
Het aardewerk vormt de grootste vondstencategorie uit de beerput.
Bakstenen Beerput (16de) - pleinverharding, keldertrap, bakstenen contructie, kelder, fundering Grijs, Rood van lokale of regionale afkomst, steengoed, aardewerk met gecombineerde rood- en witbakende kleien , aardewerk in lichtoranje klei, ceramische bouwmaterialen, beeldje in pijpaarde
Het glas : Ribbelbeker, cilindrische beker, conische beker met kruisribbelpatroon, napvormige beker, dubbelpostig groen flesje, urinaal, vlakglasscherven. Het is een materiaalstudie bedoeld als eerste aanzet tot het verdere onderozek van het Aalsterse glas, als onderdeel van de mobiele, materiële cultuur.Vragen voor verder onderzoek De betekenis van dit glasensemble - alledaags gebruiksglas voor een sociaal-economische middengroep uit de periode eind 15de eerste helft 16de eeuw noopt tot verder onderzoek, niet enkel naar de aard en de omvang van het glasbezit maar tevens naar de distributienetwerken van gebruiksglas en de beschikbaarheid en toegankelijkheid voor midden groepen. Verder stelt de kwalitatieve omschrijving van de opgraving, de toegepaste methodologie voor de kwantitatieve bepaling kritisch in vraag, zodat deze verder dient verfijnd en specifieker aangepast naar de contextuele en opgravingsrandvoorwaarden. De homogeniteit en de indicaties voor het gebruik van een standaard massaproduct zijn relevant voor verder vergelijkend onderzoek naar de relatie met andere materiaalgroepen. 8 munten, nestels, ringen in geelkoper, koperen plaat, ijzeren pan,
Verder ook : Duigen ; Enkelhoge veterschoen, houttrip, ledertrip, zolen, tussenstrips, reparatiestukken
Algemeen besluit. De confrontatie van het archeologisch onderzoek met de historische en bouwkundige gegevens maakt het mogelijk een beeld op te hangen van de bewoning aan de noordzijde van de Grote Markt te Aalst vanaf de 15de eeuw en in het bijzonder van de evolutie van de percelen die nu ingenomen zijn door het stadhuis..; Deze bewoningsreconstructie maakte het ook mogelijk de opgegraven laat- en post-middeleeeuwse resten , die zijn vrijgekomen in de zuidoostelijke vleugel van het stadhuis, in een bredere context te plaatsen en beter te interpreteren. Belangrijk voor de studie van de inhoud van de beerput is het gegeven dat het daar aangetroffen afval niet afkomstig is van één huishouden, maar van minstens drie. Voor de interpretatie van de onderzoeksresultaten moet dus rekening gehouden worden met een niet te bepalen hoeveelheid gebruikers ...

URLhttp://oar.vioe.be/item/43
Citation KeyDegroote:2004a
VerantwoordelijkeJMOENS, KDEFORCE, AERVYNCK, VAMEELS, CAI SMORTIER