De Mergelgrotten van Hinnisdael te Vechmaal, geologisch erfgoed in de schaduw

TitelDe Mergelgrotten van Hinnisdael te Vechmaal, geologisch erfgoed in de schaduw
PublicatietypeBijdrage in boek
Publicatiejaar2007
AuteursDusar, M, Dreesen, R, Lagrou, D
EditorAnoniem,
Titel van het BoekLikona jaarboek
Volume2006
Volume in de reeks16
Pagina's6-13
UitgeverLikona (Limburgse Koepel voor Natuurstudie)
PlaatsGenk
Trefwoordenaardkundige waarden, Geologie
Samenvatting

De mergelgrotten van Vechmaal maken van dit zuidelijke stukje Belgisch-Limburg een uitloper van het grensoverschrijdende Mergelland. In tegenstelling tot de mergelgrotten in de fusiegemeente Riemst liggen de mergelgrotten van Vechmaal in jongere Krijtlagen, vlak onder de oppervlakte, met de voeten in het water, en met een geheel ander risicoprofiel. De exploitaties zijn kleiner in omvang, zijn vroeger gestopt en de impact op het lokale leven en de landschapsbeleving is minder uitgesproken. Er is bijvoorbeeld maar één verhaal – ‘Heks’ van jeugdschrijver Lod Lavki – met de Vechmaalse mergelgrotten als decor.

Toch heeft de eeuwenoude ontginning van Maastrichtersteen, silex en tauw nog haar stempel gedrukt op het Haspengouwse bouwkundige erfgoed.

De mergelgrotten van Vechmaal vormen een bijzondere geosite, een kijkvenster op unieke geologische en hydrogeologische fenomenen en mijnbouwkundige exploitatietechnieken. Bovendien huisvesten ze vleermuizen: deze grotten blijken een biotoop van formaat. Veel van dit alles is uniek voor de streek van Vechmaal of komt elders in het Mergelland op veel kleinere schaal voor.

Tegelijkertijd brengen talrijke sporen van afbraak en verval de vergankelijkheid van dit natuurlijke milieu in beeld. Dit begon reeds kort na de afzetting van de Krijtlagen 65 miljoen jaar geleden. Stukje bij beetje verdwijnen nu ook de door de mens gegegraven groeven. Het gros van de mergelgrotten is echter nog gezond. De meeste zullen dus nog wel een aantal eeuwen trotseren.

De mergelgrotten op zich zijn níet beschermd. Wél beschermd zijn het landschap waarin ze liggen, én de vleermuizenbiotoop. Conserveringsmaatregelen zijn er mogelijk. Enkel de grot ‘Waterkuil’ behoort tot het publieke domein en ligt langs een populaire bewegwijzerde wandelweg.

Een zachte recreatieve ontwikkeling is aangewezen. Gecontroleerd bezoek tot aan het waterfront draagt bij tot milieu-educatie, verhoogt de intensiteit van de landschapservaring en draagt bij tot de appreciatie van deze bijzondere parel van het Regionaal Landschap Haspengouw en Voeren.

Citation KeyDusar:2007a
VerantwoordelijkeADEHAAN