Archeologie Late Middeleeuwen

7.3.2 Burchten, kastelen en adellijke verblijven

Voor een overzicht van het onderzoek, zie figuur 3 onderaan deze tekst.

In de jaren 1960 kwam de kasteelkunde of castellogie goed op gang 1. Deze locaties kennen net als abdijen en kerken een lange bestaansgeschiedenis. Vandaar dat bij de meeste onderzoeken dan ook laatmiddeleeuwse en of postmiddeleeuwse structuren aan bod komen.

7.3.1 Kloosters en abdijen

Gedurende de voorbije jaren werden in een aantal abdijen opeenvolgende opgravingscampagnes georganiseerd, met name ondermeer te Ename, Koksijde en Herkenrode.

Bij de grotere projecten moet zeker de in 1063 gestichte Sint-Salvatorabdij van Ename vermeld worden, die als onderdeel van een veel meer omvattend onderzoeksprogramma o.l.v. D. Callebaut, gedurende een twintigtal jaar onderzocht werd. De hele structuur van de abdij, de ontwikkeling van het gebouwbestand en de materiële cultuur kunnen er tot aan het einde van het Ancien Regime gereconstrueerd worden.

7.2.3 Besluit

De laat- en postmiddeleeuwse archeologie is een jonge discipline die nauw verweven is met het stadsarcheologisch onderzoek.
Het meerperiodenaspect en de koppeling tussen late middeleeuwen en moderne tijden is kenmerkend voor het onderzoek in stadscontext. De ontwikkeling van de onderzochte huizen, kastelen, kerken en abdijen, openbare plaatsen bouwt voort op het vaak eeuwenlange verleden.

7.2.1 Hoofdthemata

Een aantal hoofdthemata laten toe om een algemeen beeld te schetsen van wat de stadsarcheologie en archeologische opdrachten in stedelijk milieu hebben aangepakt.

1 Kloosters en abdijen

In de ontstaansgeschiedenis van de stad speelden kloosters of abdijen soms een rol.
Vandaar dat zij vaak een bevoorrechte plaats krijgen in het stadsarcheologisch onderzoek. Vaak kennen deze kloosters en abdijen een lange continuïteit inzake bewoning en leveren zij aldus ook heel wat informatie op voor de laat- en postmiddeleeuwse periode.

7.1.4 Werkwijze

  • Auteur: Vera Ameels

Bij het opstarten van de onderzoeksbalans late middeleeuwen - moderne tijden werd in eerste instantie getracht een zo volledig mogelijk beeld te schetsen van het tot op heden uitgevoerde onderzoek. Dit houdt in dat een 3-tal archeologen, met name M. Dewilde, S. Debruyne en V. Ameels zich concentreerden op de invoer en de indexering van de gepubliceerde werken betreffende deze periode.

7.1.3 Historiek van het onderzoek

1 Late middeleeuwen

  • Auteur: Marc Dewilde

De eerste echo’s van archeologisch onderzoek van middeleeuwse resten weerklinken op het einde van de 19de eeuw en het begin van de 20ste eeuw.

7.1.2 Historische achtergrond

  • Auteur: Marc Dewilde

Wat vandaag de dag staat voor het begrip Vlaanderen – de regio - was in de middeleeuwen eigenlijk een samenraapsel van verschillende landsheerlijkheden. Vlaanderen toen bestond uit het graafschap Vlaanderen, een stuk van het hertogdom Brabant, een stuk van het Prinsbisdom Luik en het graafschap Loon.

De ontwikkelingen, die zich voor Vlaanderen al in de volle middeleeuwen hadden gemanifesteerd, zetten zich volop door in de 13de eeuw.

7.1.1 Afbakening in de tijd en ruimte

1 Late Middeleeuwen

  • Auteur: Marc Dewilde

De late middeleeuwen worden eerder arbitrair tussen de 12de en de 16de eeuw gesitueerd. Dat is zeker zo voor het begin. Voor het einde kan 1492, de ontdekking van Amerika door Columbus, vooruitgeschoven worden als het startpunt van de moderne tijden.

Pagina's

Abonneren op RSS - Archeologie Late Middeleeuwen